Çalışanın hastalık veya kaza nedeniyle uzun süre sağlık raporu alması, işverenler açısından birçok soruyu beraberinde getirmektedir. Özellikle iş sözleşmesinin hangi şartlarda feshedilebileceği, işverenin ücret ve SGK yükümlülüklerinin devam edip etmediği ve çalışanın rapor parasını nasıl alacağı uygulamada sıkça merak edilmektedir.

Burada öncelikle önemli bir hususun altını çizmek gerekir:

İş mevzuatında “uzun süreli rapor” için herkes açısından geçerli tek bir gün sınırı bulunmamaktadır.

İşverenin sağlık nedeniyle fesih hakkının doğacağı süre, çalışanın işyerindeki kıdemine göre ayrı ayrı hesaplanmaktadır.

İşveren Uzun Süre Rapor Alan İşçiyi Ne Zaman İşten Çıkarabilir?

4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/I maddesinde, sağlık sebepleri nedeniyle işverenin haklı nedenle derhal fesih hakkı düzenlenmiştir.

İşçinin hastalık veya kaza nedeniyle işe devam edememesi halinde işverenin fesih hakkı, çalışanın İş Kanunu'nun 17'nci maddesine göre sahip olduğu ihbar süresine 6 hafta eklenerek bulunmaktadır.

Buna göre;

İşçinin İşyerindeki Kıdemi	İhbar Süresi	İlave Süre	Sağlık Nedeniyle Fesih İçin Esas Süre
6 aydan az	2 hafta	6 hafta	8 hafta / 56 gün
6 ay – 1,5 yıl	4 hafta	6 hafta	10 hafta / 70 gün
1,5 yıl – 3 yıl	6 hafta	6 hafta	12 hafta / 84 gün
3 yıldan fazla	8 hafta	6 hafta	14 hafta / 98 gün

Dolayısıyla bir raporun “uzun süreli” olması tek başına işverene fesih hakkı vermemektedir.

Örneğin işyerinde 4 yıldır çalışan bir personelin 90 günlük kesintisiz sağlık raporu bulunuyorsa, bu çalışan açısından 98 günlük süre henüz aşılmamıştır.

Buna karşılık 2 yıldır çalışan bir personel açısından sınır 84 gün olduğundan, bu sürenin aşılması halinde sağlık nedeniyle fesih hakkı gündeme gelebilecektir.

Bu nedenle uzun süreli raporlarda ilk olarak çalışanın işyerindeki kıdeminin ve kesintisiz rapor süresinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

İşveren Fesih Hakkını Kullanmak Zorunda mı?

Hayır.

Kanunda belirtilen sürenin aşılması, işverene fesih hakkı vermektedir. İşverenin iş sözleşmesini mutlaka sona erdirmesi zorunlu değildir.

İşveren dilerse çalışanın sağlık durumunun düzelmesini ve işine dönmesini bekleyebilir.

Kesintisiz Rapor ile Sık Sık Alınan Rapor Aynı Şey Değildir

Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır.

İş Kanunu'nun 25/I maddesinde yer alan sağlık nedeniyle derhal fesih hakkı bakımından esas değerlendirme, çalışanın hastalık veya kaza nedeniyle kesintisiz şekilde işe devam edemediği süre üzerinden yapılmaktadır.

Yıl içerisinde farklı tarihlerde alınan kısa süreli raporların doğrudan toplanarak 56, 70, 84 veya 98 günlük süreye ulaştırılması aynı sonucu doğurmaz.

Bununla birlikte çalışanın sık sık rapor almasının işyerindeki iş akışını ciddi biçimde olumsuz etkilemesi, şartlarına göre ayrıca geçerli nedenle fesih bakımından değerlendirilebilecek farklı bir konudur.

Bu nedenle uzun süreli kesintisiz rapor ile sık aralıklarla alınan kısa süreli raporlar birbirinden ayrılmalıdır.

Sağlık Nedeniyle Fesihte Kıdem ve İhbar Tazminatı Ne Olur?

İşveren gerekli yasal sürenin aşılması üzerine iş sözleşmesini İş Kanunu'nun 25/I maddesi kapsamında sağlık nedeniyle sona erdirirse;

Kıdem Tazminatı Ödenir

Çalışanın en az bir yıllık kıdemi bulunuyorsa kıdem tazminatı ödenmesi gerekir.

Sağlık nedeniyle yapılan fesih, İş Kanunu'nun 25/II maddesinde düzenlenen ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle yapılan bir fesih değildir.

Bu nedenle gerekli kıdem şartını sağlayan çalışanın kıdem tazminatı hakkı bulunmaktadır.

İhbar Tazminatı Ödenmez

İş Kanunu'nun 25'inci maddesi kapsamında yapılan fesih bir derhal fesih niteliğindedir.

Bu nedenle işverenin ayrıca ihbar süresi vermesi veya ihbar tazminatı ödemesi gerekmez.

Kısaca;

Kıdem tazminatı: Ödenir.
İhbar tazminatı: Ödenmez.

Raporlu İşçiye İşveren Ücret Ödemek Zorunda mı?

Çalışanın raporlu olduğu dönemde iş görme borcu geçici olarak ortadan kalkmaktadır.

Genel kural olarak hastalık nedeniyle çalışılmayan sürelerin gelir kaybı, şartların bulunması halinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği, diğer adıyla rapor parası ile karşılanmaktadır.

Ancak ücretin maktu aylık olarak belirlenmesi, iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya işyerinde yerleşmiş bir uygulama bulunması halinde ücret bakımından farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.

Bu nedenle uzun süreli raporlu personele ücret ödenip ödenmeyeceği değerlendirilirken çalışanın ücret sistemi de ayrıca incelenmelidir.

Rapor Parasını Kim Öder?

Hastalık nedeniyle alınan sağlık raporlarında rapor parasını, şartların sağlanması halinde Sosyal Güvenlik Kurumu ödemektedir.

Bu ödemenin mevzuattaki adı geçici iş göremezlik ödeneğidir.

Hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği alınabilmesi için genel olarak;

• çalışanın 4/a kapsamında sigortalı olması,

• raporun başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin devam etmesi,

• iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içerisinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması,

• raporun yetkili hekim veya sağlık kurulu tarafından düzenlenmiş olması

gerekmektedir.

Buradaki 90 günlük şartın, çalışanın rapor süresiyle ilgisi bulunmamaktadır.

Bu süre, çalışanın SGK'dan hastalık nedeniyle rapor parası alabilmesi için son bir yıl içerisinde bulunması gereken prim gün sayısıdır.

Hastalık Raporunda SGK Hangi Günden İtibaren Ödeme Yapar?

Normal hastalık nedeniyle alınan raporlarda SGK ilk iki gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödemez.

Ödeme raporun üçüncü gününden itibaren başlar.

Örneğin çalışan 30 günlük hastalık raporu aldıysa ve diğer şartları taşıyorsa, SGK tarafından genel olarak 3'üncü günden itibaren geçici iş göremezlik ödeneği hesaplanır.

İş kazası ve meslek hastalığında ise sistem farklıdır. Bu durumlarda geçici iş göremezlik ödeneği ilk günden başlayabilmekte ve hastalık sigortasındaki 90 günlük prim şartı aranmamaktadır.

Rapor Parası Ne Kadar Ödenir?

Hastalık nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği; son 3 aylık kazancının günlük ortalaması üzerinden

• Ayakta tedavilerde günlük kazancın üçte ikisi,

• Yatarak tedavilerde ise günlük kazancın yarısı

üzerinden hesaplanmaktadır.

Dolayısıyla SGK'nın ödediği rapor parası, çalışanın normal aylık ücretinin birebir karşılığı değildir.

Ödeneğin miktarı, SGK mevzuatına göre belirlenen günlük kazanç üzerinden hesaplanmaktadır.

İşçi Rapor Parasını Nasıl Alır?

Elektronik ortamda düzenlenen sağlık raporlarında işlemler büyük ölçüde e-Ödenek sistemi üzerinden yürütülmektedir.

Usulüne uygun şekilde elektronik rapor düzenlenmiş bir çalışanın normal şartlarda SGK'ya ayrıca dilekçeyle başvuru yapması gerekmemektedir.

Çalışan, rapor parasının durumunu e-Devlet üzerinden “4A/4B İş Göremezlik Ödemesi Görme” hizmetinden kontrol edebilir.

Ödeme, SGK tarafından belirlenen ödeme sistemi ve banka hesabı üzerinden çalışana aktarılır.

İşverenin SGK'ya Karşı Yükümlülükleri Nelerdir?

Uzun süreli rapor alınması, işverenin SGK bildirim yükümlülüklerini ortadan kaldırmamaktadır.

İşveren tarafından özellikle;

• çalışanın raporlu olduğu dönemde fiilen çalışıp çalışmadığı,

• gerekli çalışılmadığına dair bildirimlerin yapılıp yapılmadığı,

• aylık prim ve hizmet bildirimlerinde raporlu günlerin doğru gösterilip gösterilmediği,

• varsa raporlu döneme ilişkin prim, ikramiye ve benzeri ödemelerin doğru bildirilip bildirilmediği

kontrol edilmelidir.

Özellikle uzun süreli raporlarda bordro, eksik gün ve e-Ödenek işlemlerinin birbiriyle uyumlu yürütülmesi önem taşımaktadır.

Uzun Süreli Rapor Alan Personelde İşveren Ne Yapmalı?

Uzun süreli bir sağlık raporu işverene ulaştığında doğrudan fesih işlemi yapılması doğru değildir.

Öncelikle;

1. Çalışanın işyerindeki kıdemi belirlenmeli,

2. Kesintisiz rapor süresi hesaplanmalı,

3. İş Kanunu'ndaki ihbar süresi + 6 haftalık süre kontrol edilmeli,

4. SGK bildirimleri ve e-Ödenek işlemleri takip edilmeli,

5. Fesih düşünülüyorsa kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları hesaplanmalıdır.

Örneğin 5 yıldır çalışan bir personel için sağlık nedeniyle fesih açısından dikkate alınacak süre:

8 hafta + 6 hafta = 14 hafta, yani 98 gündür.

Bu sürenin aşılması halinde işveren, şartları bulunuyorsa İş Kanunu'nun 25/I maddesi kapsamında sağlık nedeniyle fesih hakkını kullanabilir.

Ancak raporun sadece uzun olması, tek başına yeterli değildir.

Sonuç

Uzun süreli sağlık raporlarında işveren açısından herkes için geçerli tek bir fesih süresi bulunmamaktadır.

Sağlık nedeniyle fesih hakkının doğacağı süre, çalışanın kıdemine göre;

ihbar süresi + 6 hafta

şeklinde hesaplanmaktadır.

Buna göre süre 56, 70, 84 veya 98 gün olarak değişmektedir.

Sürenin aşılması halinde şartları oluşmuşsa işveren İş Kanunu'nun 25/I maddesine dayanarak iş sözleşmesini sağlık nedeniyle derhal feshedebilir. En az bir yıllık kıdemi bulunan çalışana kıdem tazminatı ödenirken ihbar tazminatı ödenmez.

Çalışanın hastalık nedeniyle rapor parası alabilmesi için ise iş göremezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içerisinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bulunması gerekir. Hastalık raporlarında SGK ödemesi üçüncü günden başlar.

Bu nedenle uzun süreli rapor alan personel bakımından iş hukuku ve SGK süreçlerinin birlikte değerlendirilmesi, hem işverenin olası işçilik alacağı risklerini hem de SGK kaynaklı idari sorunları azaltacaktır.

Saygılarımızla.

24.08.2026