İhale alan işverenler için önemli bir SGK teşviki detayı: İhale konusu işlerde engelli sigortalı çalıştıran işverenler, engelli teşvikinden yararlanabilir mi? Özellikle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teşvikin nasıl uygulanacağı, işverenler açısından önemli sonuçlar doğuruyor.

Engelli Teşviki İhale Konusu İşlerde Geçerli mi?

Engelli teşvikinden, çalışma gücünün en az %40’ından yoksun olduğu sağlık kurulu raporu ile belgelenen engelli sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenleri yararlanabilmektedir.

Diğer bazı SGK prim teşviklerinde,  ihale konusu işlerde teşvik uygulanmasını sınırlayan özel hükümler bulunmaktadır. Ancak engelli teşviki açısından aynı şekilde genel bir yasaklama bulunmamaktadır.

Bu nedenle, “İhale konusu işlerde engelli teşviki kesinlikle uygulanamaz” şeklinde genel bir değerlendirme yapmak doğru değildir.

Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Durum Farklı

Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olup olmadığıdır.

Bu tür ihalelerde, ihale dokümanında çalıştırılması öngörülen engelli işçi sayısı dikkate alınarak işçilik maliyeti hesaplanmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği kapsamında, belirlenen engelli işçi sayısı ve bu işçiler için Hazine tarafından karşılanacak prim teşvik tutarları dikkate alınarak teklif bedelinin oluşturulması öngörülmektedir.

Dolayısıyla yüklenicinin yararlanabileceği engelli teşviki, ihale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısıyla sınırlı olarak değerlendirilmelidir.

Örnek

Sözleşmede 5 engelli işçi çalıştırılması öngörülmüş olsun.

Yüklenici, bu 5 engelli sigortalı için engelli teşvikinden yararlanabilir.

Ancak yüklenicinin 7 engelli sigortalı üzerinden teşvik uygulaması halinde, sözleşmede öngörülen sayıyı aşan 2 sigortalı nedeniyle yararlanılan teşvik tutarlarının hakedişlerden kesilmesi söz konusu olacaktır.

Bu nedenle ihale konusu işlerde yalnızca SGK bildirgelerinin doğru düzenlenmesi yeterli değildir. SGK teşvik uygulaması ile ihale sözleşmesindeki işçilik maliyetlerinin de birbiriyle uyumlu olması gerekir.

Personel Çalıştırılmasına Dayalı Olmayan İhalelerde Engelli Teşviki

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları dışındaki ihale konusu işlerde ise engelli teşvikinin uygulanmasını açıkça yasaklayan özel bir düzenleme bulunmamaktadır.

Dolayısıyla gerekli şartları taşıyan işverenlerin, %40 ve üzerinde çalışma gücü kaybı bulunan engelli sigortalılar için SGK engelli teşvikinden yararlanması mümkündür.

Burada önemli olan, teşvikin uygulanmasına ilişkin genel şartların sağlanması ve işin niteliğine göre özel bir yasak veya sınırlama bulunmamasıdır.

İhale Alan İşverenler Nelere Dikkat Etmeli?

İhale konusu işlerde engelli teşviki uygulanırken özellikle şu hususlara dikkat edilmelidir:

• İşin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olup olmadığı belirlenmelidir.

• İhale dokümanında öngörülen engelli işçi sayısı kontrol edilmelidir.

• SGK'da uygulanan engelli teşvik tutarları ile ihale teklif maliyetleri karşılaştırılmalıdır.

• Sözleşmede öngörülen sayıdan fazla engelli sigortalı için teşvik uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilmelidir.

• Hakediş hesaplamalarında SGK teşviklerinin etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.

Sonuç: İhale Alan İşverenler İçin Engelli Teşviki Önemli Bir Maliyet Avantajı

İhale konusu işlerde engelli teşvikinin uygulanması tamamen yasak değildir. Ancak özellikle personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında, teşvikten yararlanılabilecek engelli işçi sayısının ihale dokümanı ve sözleşmede öngörülen sayı ile birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle ihale alan işverenlerin, SGK engelli teşviki ile ihale sözleşmesindeki işçilik maliyetlerini birlikte değerlendirmeleri önem taşımaktadır. Yanlış veya sözleşmede öngörülen sayıyı aşan teşvik uygulamaları, ilerleyen dönemde hakedişlerden kesinti yapılmasına neden olabilir.

Kısacası; ihale konusu işlerde engelli teşvikinden yararlanmak mümkündür, ancak işin türü ve sözleşmede öngörülen engelli işçi sayısı belirleyicidir.