Değerli mükelleflerimiz; avukat, doktor, mimar, mühendis gibi serbest meslek icra eden vergi mükelleflerinin tahsilatları karşılığında düzenlediği belge serbest meslek makbuzudur. Serbest meslek makbuzu özellikle stopaj ve KDV tevkifatını barındırabildiğinden dolayı kesilirken tereddütler oluşan ve çokça hata yapılan bir belgedir. Bu yazımızda serbest meslek makbuzu keserken dikkat edilmesi gereken hususları özetleyeceğiz.

Gelir Vergisi Stopajı Yönünden

Gelir vergisi kanunu 94. maddede stopaj konusu düzenlenmiştir. Söz konusu maddeye göre yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere vergi mükelleflerince yapılan ödemelerden %20 gelir vergisi stopajı yapılması gerekmektedir. Ancak düzenlenecek her serbest meslek makbuzunda stopaj olması söz konusu değildir.

Özetle;

Makbuzun düzenlendiği taraf Türkiye’de vergi mükellefiyse (Anonim Şirket, Limited Şirket, Kamu Kurumu, Şahıs Ticari İşletmesi) makbuzda %20 stopaj olacak,
Makbuzun düzenlendiği taraf Türkiye’de vergi mükellefi değilse (Şahıs, Yurtdışındaki Şirket-Şahıs) makbuzda stopaj olmayacaktır.

KDV Yönünden

KDV kanununa göre Türkiye’de serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler KDV’ye tabidir. Düzenlenecek makbuzdaki işlemin konusuna göre makbuzun yürürlükteki oranlara göre KDV’li olarak düzenlenmesi gerekir. Ancak düzenlenecek her makbuzun KDV’li olması söz konusu değildir.

Özetle;

Makbuzun düzenlendiği taraf Türkiye’de ise (Anonim Şirket, Limited Şirket, Kamu Kurumu, Şahıs Ticari İşletmesi, Şahıs)  makbuzda ilgili oranda KDV olacak,  
Makbuzun düzenlendiği taraf yurtdışında ise ve yapılan serbest meslek faaliyetinden Türkiye’de faydalanılıyorsa KDV olacak,
Makbuzun düzenlendiği taraf yurtdışında ise ve yapılan serbest meslek faaliyetinden Türkiye’de faydalanılmıyorsa KDV olmayacaktır.

KDV Tevkifatı Yönünden

KDV tevkifatı; serbest meslek makbuzunda görülen KDV’nin, tebliğde belirtilen orandaki kısmının satıcıya ödenmeyip, alıcı tarafından kesinti yapılması ve kesilen bu tutarın Maliyeye beyan edilip ödenmesidir.

KDV Genel Tebliğinde özel olarak belirtilen bazı mal teslimleri ve hizmet ifaları KDV tevkifatına tabidir.

Bu hususta öncelikle yapılan mal teslimi ve hizmet ifasının KDV tevkifatı kapsamında olup olmadığı tespit edilmelidir. Eğer ilgili işlem KDV tevkifatı kapsamındaysa tutar kontrolü yapılmalıdır.2024 yılı için tüm vergiler dahil toplam tutarı 6.900,00 TL’yi (fatura düzenleme sınırına göre her yıl yeni tutar belirlenir) aşmayan işlemler için düzenlenecek serbest meslek makbuzlarında KDV tevkifatı yapılmayacaktır.

Ayrıca tevkifat kapsamındaki işlem için sadece tebliğde belirtilen alıcılar için düzenlenen serbest meslek makbuzlarında tevkifat yapılmalıdır. Tebliğde belirtilmeyen alıcılar için düzenlenen makbuzlarda KDV tevkifatı olmayacaktır.