Değerli Okurlarımız,

Kredi faiz oranlarının yüksek seyrettiği, finansmana erişimin her geçen gün daha da önem kazandığı bir dönemden geçiyoruz. Özellikle işletmeler açısından nakit akışını korumak ve uygun maliyetle finansman sağlamak artık her zamankinden daha önemli hale geldi. Tam da bu noktada, şirketlerin sahip oldukları taşınmaz ve diğer varlıkları nakde dönüştürerek kullanmaya devam etmelerine imkân sağlayan sat-kirala-geri al modeli öne çıkıyor.

Peki, şirketler için önemli bir finansman imkânı sunan bu yöntem nasıl uygulanıyor? Vergisel açıdan ne gibi avantajlar sağlıyor? Gelin, konuyu sade bir şekilde birlikte inceleyelim.

Sat-Kirala-Geri Al Nedir?

Yapılan işlemin mantığı çok basit, şirketinize kayıtlı fabrikanızı, yönetim binanızı veya aracınızı bir leasing şirketinize satıyorsunuz, daha sonra sattığınız varlığınızı tekrar kiralayıp kullanmaya devam ediyorsunuz sözleşme sonunda ise aynı varlığı sembolik bir rakama geri alıyorsunuz.

Kısacası şirket, sahip olduğu varlığı nakde çeviriyor ancak kullanmaya devam ediyor.

Burada sıkça sorulan bir soruyu da tekrar cevaplayalım işleme konu varlık araba gibi taşınır veya fabrika gibi taşınmaz olabilir.

Örneğin bir şirketin aktifinde bulunan ve halen üretimde kullandığı 150 milyon TL değerinde bir fabrikası olsun.

Şirket bu fabrikayı sat-kirala-geri al yöntemiyle finansal kiralama şirketine devrettiğinde, satıştan elde ettiği kaynakla finansman ihtiyacını karşılayabilir. Fabrika yine şirket tarafından kullanılmaya devam eder.

Böylece şirket açısından hem nakit kaynağı oluşur hem de faaliyet devam eder.

Şirketlere Sağladığı En Önemli Avantaj Nedir?

Bu yöntemin en önemli avantajı, şirketin sahip olduğu varlığı satmasına rağmen kullanımından vazgeçmemesidir.

Elde edilen finansman;

• İşletme sermayesinde,

• Banka borçlarının kapatılmasında,

• Yeni yatırımlarda,

• Stok finansmanında,

• Nakit akışının rahatlatılmasında

• Yüksek ve kısa vadeli mali borçları, düşük faiz ve uzun vadeye çevirerek özkaynak yapısının güçlendirilmesinde

kullanılabilir.

Özellikle yüksek değerde taşınmazı bulunan ancak işletme sermayesi ihtiyacı yaşayan şirketler açısından bu yöntem önemli bir alternatif olabilir.

Vergi Avantajı Bulunuyor mu?

Evet. Sat-kirala-geri al uygulamasının dikkat çeken yönlerinden biri de vergisel avantajlarıdır.

Mevzuatta belirtilen şartların sağlanması halinde, şirketin varlığını finansal kiralama şirketine satması sonucunda ortaya çıkan kazanç kurumlar vergisinden istisna edilebilmektedir.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var.

İstisnadan yararlanılan kazancın mevzuatta belirtilen şartlar çerçevesinde özel fon hesabına alınması gerekiyor.

Dolayısıyla sadece satış işleminin yapılması yeterli değil. Muhasebe kayıtlarının da doğru şekilde oluşturulması ve fon hesabının sonraki dönemlerde doğru takip edilmesi gerekiyor.

KDV ve Tapu Harcı Açısından Durum Ne?

Sat-kirala-geri al işlemlerinde, gerekli şartların sağlanması halinde KDV açısından da önemli istisnalar bulunuyor.

Taşınmazın finansal kiralama şirketine devri, tekrar kiralanması ve sözleşme sonunda geri alınması işlemleri belirli şartlar altında KDV'den istisna olabiliyor.

Taşınmazlarda ayrıca tapu harcı açısından da avantaj söz konusu.

Bu nedenle özellikle yüksek bedelli gayrimenkullerin konu olduğu işlemlerde, sadece finansman tutarına değil, işlemin sağlayacağı toplam vergisel avantaja da bakmak gerekiyor.

Rakamlarla Basit Bir Örnek

Konuyu bir örnek üzerinden anlatalım.

ABC A.Ş.'nin aktifinde kayıtlı bir fabrikanın:

Defter değeri: 30 milyon TL
Satış bedeli: 40 milyon TL

olsun.

Bu durumda satıştan doğan kazanç:

40 milyon TL - 30 milyon TL = 10 milyon TL

olacaktır.

İşlemin mevzuatta belirtilen şartları taşıması halinde, 10 milyon TL'lik bu kazanç kurumlar vergisi istisnasından yararlanabilecektir.

Ancak bu tutarın özel fon hesabına alınması ve mevzuata uygun şekilde takip edilmesi gerekir.

Şirket ise fabrikasını kullanmaya devam ederken elde ettiği 40 milyon TL'lik kaynağı işletmesinin finansman ihtiyacında kullanabilir.

Her Şirket İçin Uygun mu?

Burada önemli bir noktayı da belirtmek gerekiyor.

Sat-kirala-geri al uygulaması her şirket için otomatik olarak en avantajlı finansman yöntemi değildir.

Karar verilmeden önce;

• elde edilecek finansman tutarı,

• kira ve finansman maliyeti,

• şirketin nakit akışı,

• varlığın piyasa değeri,

• vergi avantajları

birlikte değerlendirilmelidir.

Çünkü önemli olan yalnızca “Ne kadar finansman sağlayacağız?” sorusu değildir.

Asıl soru;

“Bu finansmanın şirkete toplam maliyeti ne olacak?”

Olmalıdır.

Karın Hesaplanmasında Önemli Bir Husus!

Sat-Kirala-Geri Al işleminde vergisel avantajlardan faydalanmak için en önemli husus karın doğru hesaplanmasıdır nu konuda mevzuat,

Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298/Ç maddesi kapsamında yeniden değerlemeye tabi tutulan amortismana tabi iktisadi kıymetler nedeniyle oluşan değer artışları bilançonun pasifinde 522-Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları hesabında izlenmektedir. Anılan madde uyarınca, yeniden değerlemeye tabi tutulan iktisadi kıymetlerin satılması, devredilmesi, işletmeden çekilmesi veya tasfiye edilmesi halinde, bu kıymetlere isabet eden 522 hesap bakiyeleri de birikmiş amortismanlar gibi işleme tabi tutulur. Ayrıca, 522 hesapta izlenen değer artışlarının sermayeye ilave edilmesi dışında başka bir hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi halinde, aktarılan tutar işlemin yapıldığı dönemde gelir veya kurumlar vergisine tabi tutulur, diyerek konuyu açıklığa kavuşturmuştur.

Bir başka ifadeyle, gayrimenkul için yapılan yeniden değerleme tutarı gayrimenkulün değerinden düşerek satış karı hesaplanması gerekmektedir.

Sonuç

Sat-kirala-geri al modeli, özellikle yüksek değerli taşınmazlara sahip şirketler açısından önemli bir finansman alternatifi olarak karşımıza çıkıyor.

Şirketler bu yöntem sayesinde sahip oldukları varlıkları nakde dönüştürürken, söz konusu varlıkları kullanmaya devam edebiliyor. Bunun yanında, şartların sağlanması halinde kurumlar vergisi, KDV ve tapu harcı açısından çeşitli avantajlardan yararlanabiliyor.

Ancak işlemin sağladığı avantajlardan tam olarak yararlanabilmek için sözleşme, muhasebe kayıtları, özel fon hesabı ve vergisel uygulamaların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Kısacası; doğru planlandığında sat-kirala-geri al, şirketler için hem finansman ihtiyacını karşılayan hem de vergisel açıdan avantaj sağlayan önemli bir alternatif olabilir.