LİMİTED ŞİRKET
Değerli okurlarımız, bir önceki yazımızda anonim şirketlerde, şirket borçlarına karşı sorumluluğu incelemiştik ( Yazıya ulaşmak için tıklayınız https://www.dgmusavirlik.com/anonimsirket/. )
Yazılarımıza limited şirketlerde yöneticilerin ve ortakların şirket borçlarına karşı sorumluluklarını inceleyerek devam ediyoruz. Önceki yazımızda belirttiğimiz üzere, son derece teknik detayları olan konu olabildiğince sade ve öz bir anlatımla ortaya konulacaktır.
Faydalı olmasını dileriz.
LİMİTED ŞİRKETTE ORTAĞIN ŞİRKET BORÇLARINA KARŞI SORUMLULUĞU
Limited şirket en az bir en fazla elli ortak tarafından kurulabilen bir sermaye şirketi türüdür. Anonim şirketin aksine ortak sayısı sınırlı olsa da limited şirketin temelini de ortaklık ilişkisi oluşturmaktadır. Hal böyle olunca limited şirket ortaklarının şirket borçlarına karşı sorumluluğu sıkça merak edilen bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Kanun limited şirket ortaklarının şirket borçlarına karşı sorumluluğunu şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye payı ve varsa ek edim gibi yükümlülüklerini yerine getirmeleri ile sınırlıdır demiş bunun dışında şirket borçlarından sorumlu olmayacağını ortaya koymuştur.
Örneğin Canan Hanım şirkete 100.000.-TL sermaye koymayı taahhüt etmiş bunun dışında ana sözleşmede ek bir yükümlülük konulmamış ise, şirketin RAE A.Ş. firmasına ödenmemiş ne kadar borcu olursa olsun, Canan Hanımın borcu kendi limited şirketine 100.000.-TL sermaye borcunu ödemekle sınırlı olacaktır. RAE A.Ş. firması şirketten tahsil edemeği borcu için Canan Hanım'ın şahsi mal varlığına karşı takip açamayacaktır.
Ancak her zamanki gibi ana kuralın istisnaları konularak, kuralın dışına çıkılmıştır. Bu istisnalardan ilki, şirketin kamuya olan borçları karşısındaki sorumluluktur. Kamu alacakları kanununa göre, limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen, veya tahsil edilemeyceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan sorumlu olurlar ve bu kanun hükümleri uyarınca takibe tutulurlar denilmiştir.
Görüldüğü üzere, amme alacaklarına karşı sorumluluğun dağılımı limited şirketlerde, anonim şirkete göre farklılaştırılmıştır. Anonim şirkette, yönetim kurulu üyeleri borcun tamamından sorumlu iken limited şirket ortaklarının sorumluluğu hisse oranlarına göre dağıtılarak farklılaştırılmıştır. Bunun nedeni kanun temsil ilzam yetkisini temel almasıdır.
Örnek: THF limited şirketinin, kamuya 1.000.000.-TL olan borcunun şirketten tahsil edilemeyeceği kesinleşmiştir. Şirket sermayesi, %30'u A kişisinin, %20'si B kişisinin, %50'si C kişisinin şeklinde oluşmuştur. Bu durumda şirket ortaklarının şahsi mal varlıkları için açılacak bir takipte sorumluluk aşağıdaki tablodaki gibi olacaktır.
| KAMU BORCUNA KARŞI ŞAHSİ SORUMLULUK | ||
| Ortak | Sermaye Payı (%) | Kamu Borcundan Düşen Pay |
| A | 30 | 300.000 |
| B | 20 | 200.000 |
| C | 50 | 500.000 |
MÜDÜRLERİN SORUMLULUĞU
Limited şirketlerde, şirket borçlarına karşı sorumluluk maddesi için Anonim şirket hükümlerine atıf yapılmıştır. Bu durumda anonim şirketlere benzer şekilde şirket müdürlerinin kusurlu iş ve işlemlerinden dolayı hem pay sahiplerine hem 3. kişilere karşı sorumlumluluğu bulunmaktadır.
Bir başka deyişle şirket müdürü yaptığı bir hileli işlem dolayısıyla şirketi zarara uğratırsa, ilgili işlem için doğan zarardan, borçlardan vs. hem ortaklara hem de 3. kişilere karşı sorumlu olacaktır.
Ancak bunun dışında şirket müdürünün, şirketin özel borçlarından dolayı herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Şirketten tahsil edilemeyen özel borçlar için şirket müdürünün şahsi mal varlığına gidilemeyecektir.
Öte yandan her sorumluluk türünde olduğu gibi, şirketin kamu borçlarına karşı müdürlerin sorumluluğu ise, şirketten tahsil edilemeyeceği anlaşılan borçlardan şirket müdürleri borcun tamamına karşı şahsi mal varlıkları ile sorumludur.
Dikkat edilirse, kamu borçlarından şirket ortakları hisse oranında sorumlu iken, şirket müdürleri borcun tamamından şahsi mal varlıkları ile sorumludur.
Görülmektedir ki limited şirket ortakları için sorumluluk hükümleri mevcut iken aynı şekilde limited şirket müdürlüğü için de son derece ağır bir sorumluluk öngörülmüştür. Bu minvalde limited şirket müdürlüğü kararının son derece titiz bir husus olduğu akıldan çıkarılmamalıdır.
Yanı sıra, ortakların hisselerini devretmeleri halinde, payını devreden ve devralan şahıslar, devir öncesine ait ve vadesi devir tarihi itibarıyla geçmiş olan amme alacaklarının ödenmesinden, müteselsilen sorumlu olmaktadır.
"İnsanı bedenen ameliyat etmek için uyutmak, ruhen ameliyat etmek için ise uyandırmak gerekir." Lev TOLSTOY
Saygılarımızla
Doğan Mali Müşavirlik
14.09.2022
Bizi Twitter'dan takip edebilirsiniz. @DgMusavirlik
Bizi Linkedin hesabımızdan takip edebilirsiniz.
Daha fazla makale için blog sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.
English