1 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de, ihracatçıların ve döviz kazandıran firmaların yakından bildiği "döviz dönüşüm desteği" uygulamasında önemli bir değişiklik yayımlandı. TCMB, 2023/5 sayılı Tebliğ'i 2026/11 sayılı Tebliğ ile güncelledi. Bu yazıda değişikliğin ne anlama geldiğini, sade bir dille ve işinize yarayacak şekilde anlatıyoruz.

Önce hatırlatalım: Bu destek ne işe yarıyordu?

Yurt dışından döviz getirip Merkez Bankası'na satan firmalara, sattıkları tutarın belirli bir yüzdesi kadar Türk lirası destek ödeniyor. Amaç basit: firmaları dövizlerini bozdurmaya, böylece piyasaya TL kazandırmaya teşvik etmek.

Peki ne değişti?

1. "Döviz almama taahhüdü" kalktı

Eski sistemde, destekten yararlanan firma belirli bir süre boyunca döviz almayacağına dair taahhütte bulunuyordu. Bu taahhüt bozulursa destek, faiziyle birlikte geri isteniyordu.

Yeni düzenlemede bu taahhüt mekanizması tamamen yürürlükten kaldırıldı. Yani artık destekten faydalanmak için "bir süre döviz almayacağım" diye söz vermenize gerek yok.

2. Taahhüdün yerini "döviz pozisyonu oranı" aldı

Taahhüdün boşluğunu doldurmak için yeni bir şart getirildi: Firmanın döviz pozisyonu, Merkez Bankası'nın belirleyeceği bir oranı aşmamalı. Destekten yararlanmadan önce bu şartı sağladığınızı aracı bankanıza tevsik etmeniz (belgelemeniz) gerekecek.

Bu oranın kaç olacağı ve nasıl hesaplanacağı Tebliğ'de yazmıyor; ayrıntılar TCMB tarafından ayrıca belirlenecek. Yani şu an için "şart var, rakam henüz belli değil" diyebiliriz.

3. Destek tutarına üst limit gelebilecek

TCMB artık firmaların satabileceği döviz tutarına ya da alabileceği destek tutarına üst limit koyabilecek. Bu limit, firmanın kârlılığı ve işgücü maliyetinden oluşan katma değer dikkate alınarak hesaplanacak. Basitçe söylemek gerekirse: gerçek üretim ve istihdam yaratan firmalar, sadece kâğıt üzerinde işlem yapanlara göre daha avantajlı konumda olacak.

4. Aracı ihracatçılar üzerinden satış netleşti

Dış Ticaret Sermaye Şirketi, Sektörel Dış Ticaret Şirketi gibi aracı ihracatçılar üzerinden yurda getirilen dövizler, bu şirketlere mal tedarik eden asıl üretici/tedarikçi firma adına satılabilecek. Bu durumda destek de doğrudan tedarikçi firmanın hesabına yatacak. Yani aradaki ihracatçı şirket değil, malı üreten firma desteği alacak.

5. Yanlış beyanın bedeli ağırlaştı

Gerçeğe aykırı bilgi verildiği veya destekten usulsüz yararlanıldığı tespit edilirse:

• Ödenen destek, kur farkı ve TCMB'nin en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden hesaplanan faiziyle birlikte geri alınacak.
• Firmanın kendisi kadar, firmayı kontrol eden veya firmanın kontrol ettiği diğer grup şirketleri de belirli bir süre destekten ve TCMB kaynaklı kredilerden (reeskont kredisi gibi) faydalanamayacak.
• Gerekli görülen hallerde ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulacak.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta: yaptırım artık sadece işlemi yapan firmayla sınırlı değil, şirketler grubunun tamamını etkileyebiliyor.

6. TCMB artık firmaları doğrudan inceleyebilecek

Yeni eklenen maddelerle TCMB'ye, şüpheli gördüğü firmaları incelemeye alma yetkisi verildi. İnceleme süresince firmaya destek ödemesi yapılmayacak. İnceleme sonucunda usulsüzlük çıkarsa destek talebi reddedilecek ve yukarıdaki yaptırımlar devreye girecek; çıkmazsa, incelemenin bittiği tarihten itibaren destek ödemeleri normal şekilde devam edecek.

7. Destek süresi uzatıldı

Tebliğ'in geçici maddesindeki tarih, 31/7/2026'dan 31/1/2027'ye çekildi. Yani mevcut destek uygulaması (şu an için %3 oranıyla yürütülen kısım) en az 31 Ocak 2027'ye kadar devam edecek.

Yürürlük tarihine dikkat

Değişikliklerin tamamı aynı anda yürürlüğe girmiyor:

• Taahhüt mekanizmasının kaldırılması (Madde 6'nın yürürlükten kaldırılması) yayım tarihinde, yani 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi.
• Geri kalan tüm hükümler (döviz pozisyonu şartı, üst limitler, inceleme süreçleri, yeni yaptırımlar) 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Yani önümüzdeki iki ay, eski ve yeni sistemin bir arada olduğu bir geçiş dönemi olacak.

Özetle ne yapmalısınız?

• Döviz dönüşüm desteğinden yararlanıyorsanız, taahhüt vermenize artık gerek olmadığını bilin.
• 1 Ekim 2026'dan itibaren döviz pozisyonu oranı şartına tabi olacağınızı unutmayın; TCMB'nin bu konudaki alt düzenlemelerini takip edin.
• Grup şirketiniz varsa, herhangi bir şirketin usulsüzlüğünün tüm grubu etkileyebileceğini göz önünde bulundurun.
• Aracı ihracatçı üzerinden çalışıyorsanız, destek ödemesinin artık doğrudan tedarikçiye gidebileceğini bilerek sözleşme ve süreçlerinizi buna göre gözden geçirin.

Konuyla ilgili firmanıza özel bir değerlendirme yapmak isterseniz, bize ulaşabilirsiniz.

Saygılarımızla. 05/08/2026