Son Güncelleme: 14.09.2022

ANONİM ŞİRKET

Değerli okurlarımız, şirket ortaklarının, müdürlerin, yönetim kurulu üyelerinin, yöneticilerin vs. görevlerini icra ederken, sıklıkla şirket borçlarına karşı sorumluklarının ne olduğunu, ne kadar olduğunu veyahut hangi sınırlara tabi olduklarını araştırdıklarına şahit olmaktayız. Konunun teknik detaylara dayanması ve anlatımında sıklıkla kanun maddeleri ile desteklenmesi ise okurlarda soru işaretlerine neden olmakta, konuyu içinden çıkılamaz hale getirmektedir.

İlgili yazımızda anonim şirketlerle sınırlı olmak üzere yöneticilerin ve ortakların şirket borçlarına karşı sorumlulukları incelenecek ancak konu son derece sade ve öz bir anlatımla ortaya konulacaktır. Diğer şirket türlerinin incelenmesi başka bir yazının konusunu oluşturacaktır.

Faydalı olmasını dileriz.

SORUMLULUK

Öncelikle anonim şirketlerde ortakların şirket borçlarına karşı sorumluluğunu ortaya koymakta fayda vardır. Öyle ki anonim şirketler çok ortaklı yapılar olup halka açık anonim şirketlerde ortak sayısının çokluğu malumdur. Ortaklar ise anonim şirketi temsil yetkisine haiz değilse şirkette karar almada hiç bir etkileri bulunmamaktadır. Hal böyle olunca anonim şirketlerin 3. şahıslara, diğer firmalara ve kamuya olan borçlarına karşı ortakların sorumlulukları nasıl olacaktır. Ortakların böyle bir durumda tek sorumluluğu şirkete koymayı taahhüt ettikleri sermaye borcunu ödemeleridir. Bir başka ifadeyle, ortaklar şirkete olan sermaye borçlarını ödemişlerse, şirketin başka firmalara, kamuya, 3. şahıslara vs. ne kadar borcu olursa olsun ortaklardan bu borçların hiç birisi istenemez.

Öte yandan belirtmekte fayda vardır ki anonim şirketlerin resmi yönetim organı Yönetim Kurulu'dur. Yönetim Kurulu bu yetkisini doğrudan Ticaret Kanunu'ndan almaktadır. Öyleyse yönetim kurulunun şirket borçlarına karşı sorumluluğu ne olacaktır. Konunun burası teknik detaylar içerdiğinden genellikle soru işaretleri bu hususta doğmaktadır.

İlk olarak "anonim şirketin yönetim kurulu üyelerinin hepsinin kanuni temsilci yetkisi var mıdır?" konusu incelenmelidir. Yönetim kurulu üyelerinden bazıları yetkilerini müdürlere devredebilir ve kanuni temsile yetkisi olmayabilir bir başka anlatımla imza yetkisi olmayabilir. Bu durumda şirket borçlarına karşı şahsi sorumluluk yalnızca kanuni temsile yetkili üyelerde olacaktır.

Ancak kanuni temsile yetkili olan yönetim kurulu üyeleri de tüm borçlara karşı şahsi açıdan sorumlu olmayacaklardır. Anonim şirketlerin 3. şahıslara, diğer firmalara karşı sorumluluğu şirketin mal varlığı ile sınırlıdır. Yani şirketin, RYA Ltd. Şti.'ne olan borcunun ödenmemesinden kusurları (görevini yerine getirmeme kusuru) olmadığı sürece imza yetkili yönetim kurulu üyeleri sorumlu olmayacaklardır.

Ancak kamu borçlarına karşı sorumluluk farklıdır. Şirketin imza yetkili yönetim kurulu üyeleri, şirketlerin kamu borçlarına karşı tüm mal varlıkları ile sorumludur. Ancak buradaki sorumluluk mutlak bir sorumluluk değildir. Öncelikle borçların tahsili için şirkete karşı kanuni takibe gidilecektir. Eğer ki kamu borçlarının şirket alacaklarından tahsili imkansız ise yönetim kurulu üyelerinin şahsi mal varlıklarına takip açılabilir. Bir başka deyişle kamu borçlarına karşı şirket mal varlığına gidilmeden, yönetim kurulu üyelerinin şahsi malvarlıklarına karşı takip açılması kanuni olmayacaktır.

Burada çok önemli bir nokta Sosyal Sigorta Kanunu'ndan gelen bir farklılıktır. SSK Kanunu uyarınca ilgili kuruma olan borçlara karşı önce şirkete karşı takip açma zorunluluğu olmayıp, kurum borçların tahsili için direk yönetim kurulu üyelerine kanuni takip yapabilmektedir.

Diğer bir önemli nokta ise yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu kusura dayalı bir sorumluluktur. Eğer ki kanuni temsilci, borçlardan dolayı kusursuzluğunu ispatlarsa şahsi mal varlıkları ile sorumluluğu ortadan kalkmaktadır.

Son olarak ise şirket müdürlerinin sorumluluklarıdır. Yazımızın başında belirttiğimiz üzere, yönetim kurulu bazı görev ve yetkilerini müdürlere devredebilir. Anonim şirketlerde genellikle karşımıza genel müdür olarak çıkan bu makam için kanun, şirket kanuni temsilcilerinin görevlerini devretmesi halinde, tahsil edilemeyen amme alacakları müdürlerden tahsil olunur demektedir.

Kanunda veya ana sözleşmede kendilerine verilen görevleri yerine getirmeyen  şirket müdürleri bu sebeple oluşan zararlar nedeniyle ortaklığa, ortaklara ve ortaklık alacaklılarına karşı müteselsilen sorumlu olup bunun dışında oluşan 3. şahıslara ait borçlardan hiç bir şekilde sorumlu olmayacaklardır.

Saygılarımızla

Doğan Mali Müşavirlik

01.09.2022

Bizi Twitter'dan  takip edebilirsiniz. @DgMusavirlik

Bizi Linkedin hesabımızdan takip edebilirsiniz.

Daha fazla makale için blog sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.